# Sownik (leksykon?) dla PTM
# Lipiec 1999 (GPL) PTM
# Wskazwka dla tumaczy: tu wstawi wszelkie dziwne swka... ;)
# Oczywicie po uzgodnieniu na ptm@amg.net.pl, lub znalezieniu w fachowej
# ksi?ce, lub podreczniku.
# Format wpisw:
# Klucz[jedna lub wiecej tabulacji]Opis1[%komentarz1] (jedna linijka)
# [[jedna lub wiecej tabulacji]Opis2[%komentarz2]
# ...
# [[jedna lub wiecej tabulacji]OpisN[%komentarzN]
# - Odnoniki miedzy znaki `!' (patrz `to debug')
# - Komentarz za znakiem `%'
# - Czasowniki poprzedzamy `to'

acknowledgments         podziekowania                   % czesto wypada z gowy
additionaly             dodatkowo                       % podstawowe znaczenie
                        poza tym                        % czesto brzmi du?o lepiej ni? `dodatkowo'
adjustment              nastawienie
alignment               wyrwnanie
assertion               zapewnienie
authentication          uwierzytelnianie
                        autentykacja                    % troche slangowo
authorization           autoryzacja
backdoor                tylne wyjcie
background              to
backing store           buforowanie ekranu              % przez serwer w X Window System
backslash               znak lewego ukonika
bandwidth               szeroko pasma
bit                     bit
block device            urzdzenie blokowe              % np. dysk twardy
bold                    pogrubienie
                        wytuszczenie
bookmark                zakadka                        % szczeglnie kontekst edytorw, itp.
boot loader             startowy program adujcy       % (c) PTM
boot sector             sektor startowy
border                  ramka
brace                   nawias klamrowy
bracket                 nawias kwadratowy
breakpoint              punkt wstrzymania
                        puapka
bridge                  most
broadcast address       adres rozgoszeniowy    % idc za "TCP/IP Administracja sieci" C. Hunta
busy waiting            oczekiwanie aktywne     % procesu na zdarzenie
byte                    bajt
bytecode                kod bajtowy
                        kod binarny
cache                   bufor podreczny
callback                oddzwanianie
capability              zdolno
                        mo?liwo               % w niektrych wypadkach--wtedy jest to dobre stylistycznie
carrige return          powrt karetki
carry                   przeniesienie           % np. gdy 99+01=00
character device        urzdzenie znakowe      % np. port RS232
charset                 zestaw znakw
child process           proces potomny
cipher                  szyfr
circuit switched network        sie z komutacj kanaw        % tj. przy poczeniu, np. telefonicznym dostajemy wasny kana w centrali przeciwienstwo to sie z komutacj pakietw
click                   klikniecie
                        mlaniecie              % wg Jana Bieleckiego
cluster                 klaster                 % grupa obiektw, majcych wspln ceche
                        zlepek
colon                   dwukropek
column                  kolumna
command                 polecenie
common                  wsplny
                        powszechny
compatible              zgodny
                        kompatybilny            % w ostatecznoci :)
complex number          liczba zespolona
compound                zo?ony
connection              poczenie
conse                   wagonik                 % (c) PTM: Lispowy dwurekord zoony z `car' i `cdr'. `Wagonik' jest prb okrelenia funkcjonalnoci tej struktury.
constraint              ograniczenie
convenience             wygoda
control sequences       sekwencje sterujce
control characters      znaki sterujce
control terminal        terminal sterujcy
cooperative multitasking        wielozadaniowo kooperatywna
courtesy copy           kopia grzecznociowa    % czyli CC w nagwkach listw
custom                  obyczaj                 % podstawowe znaczenie
                        wasny                  % np. dostosowany do swoich potrzeb lub zwyczajw
daemon                  demon
datagram                datagram
DBMS                    DBMS                    % system zarzdzania baz danych (Database Management System)
deadlock                blokada                 % np. gdy dwa procesy nawzajem na siebie czekaj (np. jeden na plik u?ywany przez drugi, a drugi na plik u?ywany przez pierwszy)
debugger                debugger                % narzedzie wyapywania bedw programu
                        odpluskwiacz            % slangowo, ale mie dla ucha :-)
default                 domylny
deferred                odoony
delimiter               ogranicznik
                        separator
demultiplexing          rozdzielanie            % za tumaczeniem Stevensa, np. gdy UDP rozdziela pakiety z interfejsu na poszczeglnych uytkownikw
deprecated              przestarzay
design                  projekt
                        wykonczenie             % (PTM) np. `motif-like design'
                        wzr
desired                 oczekiwany
desktop                 pulpit
dumb terminal           terminal uproszczony    % propozycja Kloczka
diff file               plik r?nicowy          % wynik u?ycia komendy diff(1)
differential            r?niczka               % matematycznie
                        zr?nicowany
digraph                 dwuznak
discrepency             sprzeczno
dot                     kropka
DPMS                    DPMS                    % (Display Power Management Signalling)
driver                  sterownik
edition                 edycja
efficiency              wydajno
elaboration             opracowanie
embedded                osadzony
encryption              szyfrowanie
end to end              obsuga bezporednia
engine                  mechanizm               % spotkane w sowniku Adama Podstawczynskiego, cakiem zreczne
                        motor                   % spotykane w praktyce
                        silnik                  % spotykane w praktyce
enumeration             wyliczenie
envelope                kopertowy               % np. Sender w poczcie jest adresem kopertowym
environment             rodowisko
escape seqences         sekwencje specjalne
escape characters       znaki specjalne
escaped                 cytowany                % zazwyczaj, np. `\ ' to cytowana spacja
even parity             dopenianie bajtu do parzystej liczby jedynek
exception               wyjtek
exchanger               wymiennik               % np. wymiennik poczty (MX)
exclusive               wyczny
explicit                jawny
expression              wyra?enie
extension               rozszerzenie
filehandle              uchwyt (deskryptor) pliku
filesystem              system plikw
firewall                zapora ogniowa          % rednio popularne okrelenie...
                        firewall                % raczej slangowo
flexible                elastyczny
floating point          zmiennoprzecinkowy
font                    czcionka
                        font                    % s sprzeczne gosy co do tego czy jest to forma poprawna :)
foreground              pierwszy plan
forwarded message       wiadomo przelotowa    % warto, co by sie przyjeo :)
forwarding              przekazywanie
                        forwardowanie           % slang
frame                   ramka
frontend                interfejs
full duplex             transmisja dwukierunkowa
gateway                 bramka
                        brama
generic                 zwyky
                        podstawowy
glitch                  krtkie zakcenie
glyph                   glif                    % np. matryca znaku
half duplex             transmisja naprzemienna
handler                 procedura obsugi
handshake               programowe/sprzetowe potwierdzenie
                        pakiet powitalny negocjacji protokou   % w duej czeci wypadkw
hardcopy terminal       terminal hardcopy       % terminal z moliwoci drukowania
hexadecimal             szesnastkowy
highlight               podwietlenie
hop by hop              obsuga tranzytowa
horizontal              poziomy
host                    stacja sieciowa
                        host                    % slangowo, lecz akceptowalnie
hyphenation             dzielenie wyrazw
IDE                     IDE                     % Integrated Development Environment
idleness                bezczynno
image                   obraz                   % nie tylko w sensie dosownym, lecz rwnie? np. kernel image, module image, itp.
implementation          implementacja
implicit                niejawny
inch                    cal
individual              konkretny
                        poszczeglny
interface               interfejs
                        miedzymordzie           % fama gosi, ?e dawno temu byo to powa?ne okrePlenie :)
inode                   iweze
inheritance             dziedziczenie
integral                caka                   % matematycznie
                        integralny
interlaced              z przeplotem
interrupt               przerwanie
interrupt character     znak przerwania
intersection            przekrj                % zbioru matematycznego
                        cze wsplna
invalid                 nieprawidowy
italic                  kursywa
item                    element
                        pozycja
job                     zadanie                 % czesto w terminologii komputerowej
                        praca                   % spotykane w tumaczeniach ksi?kowych
jumper                  zworka
kernel                  jdro
keyword                 sowo kluczowe
largery                 w duym stopniu
                        w wiekszoci
latency                 zwoka
layer                   warstwa
layout                  rozmieszczenie
level                   poziom
line                    linia
                        wiersz                  % czesto adniej brzmi
line discipline         dyscyplina linii        % okrelenie z newsw, pcp
                        protok obsugi        % np. protok obsugi terminala - terminal line discipline
                        protok obsugi linii
link                    dowizanie              % w systemie plikw
                        odnonik                % np. w HTML
listed                  wyszczeglniony
                        wywietlony
                        wylistowany             % slangowo
literal                 litera                 % okrelenie Jana Bieleckiego
                        literalnie              % okrelenie Jana Bieleckiego
leading                 wiodcy
                        prowadzcy
                        poprzedzajcy
loader                  adowarka               % np. module loader, itp. [(c) PTM]
loadable module         modu dynamiczny        % (c) PTM
local area network      sie lokalna            % czyli LAN
lock file               plik blokujcy
logging                 raportowanie
                        rejestrowanie
                        logowanie               % raczej slangowo
login shell             powoka zgoszeniowa    % ze Stevensa
lvalue                  lwarto                % okrelenie Jana Bieleckiego
mail                    list
                        wiadomo
                        poczta
mailbox                 skrzynka pocztowa
mailing list            lista dyskusyjna
major device number     du?y (majorowy) numer urzdzenia
manual                  podrecznik
man page                strona podrecznika systemowego
                        strona podrecznika man
master                  nadrzedny               % np. dysk
match                   dopasowanie
meta                    meta
minor device number     may (minorowy) numer urzdzenia
mode                    tryb
                        stan
                        prawa                   % czasem
multicast address       adres grupowy
multiplexing            zwielokrotnianie        % za tumaczeniem Stevensa, np. gdy przez jedn karte sieciow lec r?ne protokoy sieciowe
multitasking            wielozadaniowy
mutual                  wzajemny
name server             serwer nazw
                        DNS                     % Domain Name Server
name space              przestrzen nazw
                        przestrzen adresowa
named pipe              potok nazwany
                        cze nazwane
nested                  zagnie?d?ony
newline                 nowa linia
newsgroup               grupa dyskusyjna
notation                notacja
novice                  pocztkujcy
occurence               wystpienie             % w sensie (kolejnego) pojawienia
octal                   semkowy
odd parity              dopenianie bajtu do nieparzystej liczby jedynek
ordered                 uporzdkowany
                        zamwiony
OSI                     OSI                     % Open Systems Interconnection--model teoretyczny sieci
packet switched network         sie z komutacj pakietw       % na jednej linii biegn fragmentowane pakiety r?nych klientw
parent process          proces macierzysty
parity                  parzysto
parity bit              bit parzystoci
passphrase              fraza kodujca          % u?ywane do blokowania ju? istniejcego klucza/hasa
                        haso                   % rzadziej
patch                   ata
path                    cieka                 % np. cie?ka dostepu
pattern                 wzorzec
permissions             uprawnienia
pid                     identyfikator procesu
                        pid
pipe                    cze komunikacyjne
                        potok
pipeline                potok
pixel                   piksel
policy                  polityka
polling                 odpytywanie
preemptive multitasking wielozadaniowo z wywaszczaniem
prefix                  przedrostek
process                 proces
prompt                  znak zachety
provider                dostawca
PSTN                    PSTN                            % Public Switched Telephone Network
public key ring         pek kluczy publicznych          % w PGP
query                   zapytanie
queue                   kolejka
quit character          znak zakonczenia
race condition          sytuacja wycigw
RAD                     RAD                             % Rapid Application Development
rational                liczba wymierna
raw                     surowy
read ahead              czytanie z wyprzedzeniem        % czyli buforowanie odczytu
receiver                odbiorca
recursive               rekurencyjny
recursion               rekurencja
redirection             przekierowanie
                        przeadresowanie
reentrant               wielobie?ny
reference               referencja                      % oglne pojecie
                        odniesienie                     % czasem brzmi to bardziej polsko
register                rejestr
relay                   retransmiter                    % np. retransmiter poczty :-)
release                 wydanie                         % np. w System V release 4
relocation              relokacja                       % w konsolidatorze polega na przyznawanie adresw czasu dziaania poszczeglnym sekcjom kodu
remaining               pozostay
remote                  zdalny
repeater                przeka 1/4nik
replacement             zastepowanie
request                 ?danie
resolution              rozdzielczo
restricted              ograniczony
                        zastrze?ony
restricted shell        powoka okrojona
rotating                obrotowy                        % np. rotating dash w mc
                        migrujcy                       % np. migrujce pliki z logami
route                   trasa
                        marszruta
router                  router                          % niestety, przyjeo sie ju? w jezyku...
row                     wiersz
sample                  przykad
                        prbka
scathed                 uszkodzony
scheduler               planista                        % za tumaczeniem Listera, Eageta "Wprowadzenie do systemw operacyjnych"
scheduling policy       polityka harmonogramowa         % przydzielania zadanim czasu prcoesora
                        polityka zadaniowa
scope                   zakres
                        zawe?enie
screen saver            wygaszacz ekranu
SCSI                    SCSI                            % Small Computer System Interface
semaphore               semafor
semicolon               rednik
server                  serwer
service                 usuga
shared memory           pamie dzielona
shell                   powoka
site                    witryna                         % w wypadku WWW
                        host                            % czasem jest to rwnowa?ne
                        okolica sieciowa                % eksperymentalna propozycja tumaczenia oryginalnej nazwy `site'
slave                   podlegy                        % np. dysk
slash                   ukonik
socket                  gniazdo
stack                   stos
standout                wyr?niony
start character         znak rozpoczecia                % znak kontrolny, wznawiajcy transmisje
statement               instrukcja
stop character          znak stopu                      % znak kontrolny, zatrzymujcy transmisje
stream                  strumien
string                  ancuch (znakw)
                        napis
                        string                          % niezalecane, slang
subscript               indeks dolny
subsequent              dalszy
                        p 1/4niejszy
                        kolejny
suffix                  przyrostek
summary                 zestawienie
                        podsumowanie
                        wnioski                         % w sensie podsumujcym
superscript             indeks grny
superuser               superu?ytkownik
                        administrator                   % wersja zalecana przez Kloczka ;)
swap file               plik wymiany
swap partition          partycja wymiany
switch                  przecznik                     % urzdzenie zarzdzajce przeczaniem sieci
system call             wywoanie systemowe
tab                     tabulacja
tab-stop                tabulator
tag                     znacznik
template                szablon                         % np. w C++
theme                   motyw
threshold               prg
throttled               stumiony
tick                    znak kontrolny
                        ptaszek
                        tykniecie
timeout                 czas oczekiwania
                        czas op 1/4nienia
time stamp              piecztka czasowa               % (c) PTM
to accept               przyjmowa
to amend                poprawiae
to append               doklej
to attach               przyczyae
to attempt              prbow
to bind                 zwiz                         % np. warto z symbolem zmiennej
to concatenate          czyae
                        konkatenow                    % z pogranicza slangu, ale troche cilejsze
to customize            dostosow
to debug                pracow z !debugger!em
                        odpluskwi                     % slang
                        odrobacz                      % slang
to decrypt              rozszyfrow
to descend              schodziae
to design               przeznacz
                        zaprojektow
to detach               odczyae                        % w terminologii uniksowej, odczyae od terminala i przej w to
to download             pobier
to edit                 edytow                        % w kontekcie tekstu
                        modyfikow                     % w kontekcie innych rzeczy
to encrypt              szyfrow
to establish            zestawiae
                        ustanowiae
to evaluate             oceni
                        analizow                      % w praktyce to sowo jest trafniejsze w tumaczeniach, np. "to evaluate an expression"
to execute              wykon
                        wywo
to flush                opr?niae
to follow               nastepow                      % np. "a follows b"--"a nastepuje po b"
to force                wymusiae
                        zmusiae
to fork                 rozwidliae                       % w odniesieniu do funkcji fork(2)--rozwidliae proces; rozwidliae sie w proces potomny, itp.
to idle                 pr?now
to impede               hamow
                        utrudni
to interface            czyae
                        sprzeg
                        poredniczyae
to involve              anga?ow
to imply                wymusz
to join                 przycz
                        docz
                        czyae                          % ale co do czego co ju? istnieje - patrz te? 'to merge'
to kill                 zabiae                           % nie 'usunae', gdy? istniej inne sygnay ni? SIGSTOP/SIGKILL
                        ubiae                            % bardziej slangowo, lecz wci? dobrze
to link                 konsolidow
                        linkow                        % slangowo
                        czyae                          % spaj fragmenty czego w cao
to list                 wyszczeglni
                        umieszczeae na licie
                        wypisyw
                        listow                        % slangowo
to lock                 zajmow
                        blokow
to maintain             pielegnow
                        obsugiw                      % np. to maintain a network--obsugiw sieae (jako administrator)
to match                dopasow
                        odpowiad                      % odpowiad czemu
to merge                spaj
                        czyae                          % ale dwie osobne czeci w jedn - patrz te? 'to join'
to mingle               miesz
to mount                montow
to overload             przeci?yae
to override             przesoniae
                        przeci?yae                      % mieae pierwszenstwo
to overstrike           nadstukiw
to overwrite            nadpis
to parse                analizow skadnie
to permit               zezwoliae
to preempt              wywaszcz
to process              przetwarz
to receive              odbier
to refresh              odwie
to release              zwolniae
                        wypuci
to replace              zastpiae
to restore              odtworzyae
to resume               wznowiae
to retain               zachowyw
to schedule             przydziel zasoby              % jdro obsugujc liste zadan decyduje, ktry proces mo?e aktualnie korzyst ze sprzetu
                        przecz zadania              % mo?e mniej precyzyjne, ale adniejsze :)
                        planow                        % ksi?kowo :)
to search               przeszukiw
                        poszukiw
                        szuk
to specify              okreli
                        pod
to spool                buforow                       % np. wydruki w kolejce
                        skadow
                        odkad
                        przetrzymyw
to start                rozpoczae
                        uruchomiae                       % np. program
to supply               dostarcz
to support              obsugiw
                        wspier
to suppress             powstrzymyw                   % np. "supress this behaviour"--"powstrzymaj to zachowanie"
to swap                 wymieni                       % jedno na drugie
to toggle               przecz
to trace                ledzi
to trigger              pocig
                        wywoyw
to tune                 dostroiae
to undo                 cofnae
update                  odwiea
                        aktualizowa
to work around          przeciwdziaa                  % zazwyczaj chodzi o jakie usterki w programach
token                   eton
                        token
                        cecha                           % np. jakiego cigu
                        znacznik
toolkit                 zestaw narzedzi
total                   cakowity
                        ogem
truncation              obcinanie
tuple                   krotka                          % np. para, trjka, czwrka, itd.
unary                   jednoargumentowy
union                   unia                            % struktura w jezykach programowania
                        suma                            % w matematycznej teorii zbiorw
unix domain             dziedzina uniksa                % nale? tu specyficzne protokoy
valid                   prawidowy
                        odpowiedni
variable                zmienna
verbatim                dosownie
verbose                 gadatliwy                       % np. gadatliwy tryb dziaania
                        wymowny                         % niby bardziej poprawne, ale mniej zrozumiae ;)
vertical                pionowy
vi-like                 vi-podobne                      % polecam u?yw tej postaci do innych -like rwnie?.
violation               naruszenie
                        pogwacenie                     % ale nie kobiety ;>
visual                  wizualny
                        dostep do grafiki               % w X Window System jest to struktura danych, okrelajca takie rzeczy, jak np. gebia kolorw
whitespace              biaa spacja
wide area network       sie rozlega                   % czyli WAN
wildcard                maska                           % tj. znaki *, ?, etc.
                        joker                           % tj. znaki *, ?, etc.
window manager          meneder okien                  % tj. fvwm, afterstep, itp.
workstation             stacja robocza
write behind            pisanie z opnieniem           % czyli buforowanie zapisu
zombie process          proces duch
